หอประวัติ
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

แหล่งเรียนรู้ ประวัติศาสตร์ และคุณค่ามหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
ผ่านจดหมายเหตุ ภาพถ่าย และวัตถุพิพิธภัณฑ์บนโลกดิจิทัล

หน้าหลัก นิทรรศการหอประวัติ มก.ฐานข้อมูลวัตถุหอประวัติ เริ่มการสำรวจ

หอประวัติมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน

ประวัติอาคารหอประวัติ

อาคารหอประวัติมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เป็นอาคารก่ออิฐถือปูนหลังแรกของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ รับโอนจากวิทยาลัยเกษตรกรรม กรมเกษตร กระทรวงเกษตราธิการ เมื่อสถาปนามมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ปี พ.ศ. 2486

ภาพอาคารหอประวัติมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ในอดีต

ที่ตั้งของอาคารอยู่แนวแกนเดียวกันกับทางเข้าประตู 2 ด้านถนนงามวงศ์วาน ถัดไปทางทิศตะวันออก มีอาคารเรือนเขียว เป็นเรือนไม้ใต้ถุนสูงรื้อถอนจากสถานีทดลองบางกอกน้อยมาสร้าง โดยมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้รับมอบในโอกาสใกล้เคียงกัน แต่เนื่องจากวัสดุที่รื้อถอนมาสร้างเรือนเขียวมีความทรุดโทรมอยู่เดิมแล้ว เมื่อใช้สอยต่อมาอีกนานถึง 40 ปี จึงได้รื้อถอนออกไป
อาคารหลังนี้เป็นอาคารคอนกรีต 2 ชั้น ดั้งเดิม ชั้นบนเป็นห้องเรียน 2 ห้อง คือห้องทางด้านทิศตะวันออก ใช้เป็นห้องบรรยาย ห้องทางด้านทิศตะวันตก ใช้เป็นห้องปฏิบัติการ ชั้นล่างเป็นห้องเรียน ห้องปฏิบัติการเคมี ห้องเก็บเครื่องชั่ง นอกจากจะเป็นห้องปฏิบัติการทางด้านวิทยาศาสตร์แล้ว ยังเป็นที่เก็บเคมีภัณฑ์ ซึ่งเป็นของหายาก ราคาแพงเพราะกำลังอยู่ในภาวะสงคราม และอยู่ในระหว่างการโจมตี ทิ้งระเบิดของฝ่ายสัมพันธมิตรไม่เว้นแต่ละวัน จึงต้องทาสีพรางตึกทั้งหลังเป็นลายเสือ
ต่อมามีคำสั่งให้เคลื่อนย้ายเคมีภัณฑ์และอุปกรณ์ ทางวิทยาศาสตร์ที่มีค่าหาได้ยากต่าง ๆ ไปเก็บรักษาไว้ที่สถานีทดลองบางกอกน้อยเพื่อความปลอดภัย แต่การณ์กลับปรากฎว่าตลอดภาวะสงคราม บางเขนไม่เคยถูกโจมตีเลย ส่วนสถานีรถไฟบางกอกน้อยนั้น ถูกโจมตีเสียหายยับเยิน
ชาวเกษตรอาวุโส เรียกอาคารหลังนี้ด้วยชื่อต่าง ๆ กัน ได้แก่ ตึกเคมี เพราะชั้นล่างมีห้องสอนวิชาเคมี เรียกว่าตึกเสือ เพราะทาสีพรางเป็นลายเสือ ระหว่างสงคราม แต่ชื่อที่นิยมเรียกกัน คือตึกสัตวบาล เพราะอีกหลายปีต่อมาใช้สอนวิชาสัตวบาลโดยเฉพาะ
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้ใช้อาคารหลังนี้ประกอบพิธีประสาทปริญญาบัตรแก่เกษตรบัณฑิตรุ่นแรก ปี พ.ศ. 2489 ถึงรุ่นปี พ.ศ. 2492 โดย ฯพณฯ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตราธิการ ณ ชั้นล่าง ห้องทางด้านทิศตะวันออก แต่คุณค่าที่สำคัญยิ่งทางประวัติศาสตร์ คือ ในปี พ.ศ. 2493 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ เสด็จพระราชดำเนินมาพระราชทานปริญญาบัตร แก่เกษตรบัณฑิต ณ ชั้นบนห้องทางด้านทิศตะวันออก
ต่อมาได้มีการเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์อาคารหลังนี้หลายประการ อาทิเช่น ใช้เป็นห้องทำงานของอาจารย์ผู้ใหญ่ เคยเป็นสำนักงานของคณะผู้แทนสหรัฐที่มาช่วยมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ชุดต้น ๆ และเคยใช้เป็นสำนักงานคณบดีคณะกสิกรรมและสัตวบาลระยะหนึ่ง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ จึงได้ดำเนินการซ่อม สงวนรักษา อาคารหลังนี้ไว้เป็นหอประวัติเพื่อแสดงเรื่องราวอันเป็นเกียรภูมิสืบต่อไป

วัตถุประสงค์

1. รวบรวม จัดระบบ อนุรักษ์และบริการ เพื่อการศึกษาค้นคว้าด้านเอกสาร ภาพ สิ่งของ เครื่องใช้ในยุคสมัยต่าง ๆ ของคณาจารย์ บุคลากร และนิสิตมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ทุกรุ่น

2. เพื่อเป็นแหล่งรวบรวมข้อมูลให้แก่นักวิจัย นิสิตรุ่นหลัง และผู้สนใจทั่วไปทราบถึงประวัติและวิวัฒนาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

3. เพื่อเผยแพร่และประชาสัมพันธ์ความเป็นมาและเป็นไปในอนาคตของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ โดยจัดทำในลักษณะของนิทรรศการแบบถาวร และนิทรรศการแบบหมุนเวียน (เฉพาะเรื่อง)

ข่าวสารหอประวัติ มก.

ตามประกาศสภามหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เรื่องการปรับโครงสร้างการแบ่งส่วนราชการภายในหอจดหมายเหตุ ลงวันที่ 3 สิงหาคม พ.ศ. 2549 นั้น ได้ปรับสถานภาพและสังกัดของหอประวัติมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ให้เป็นภารกิจในกำกับของหอจดหมายเหตุ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ดังนั้น ข่าวสารหอประวัติ มก. จึงได้ไปเสนอร่วมกับหอจดหมายเหตุ มก. จึงขอแจ้งให้ทราบโดยทั่วกัน