หอประวัติ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

History

ประวัติความเป็นมา

ความเป็นมาของหอจดหมายเหตุมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เริ่มต้นมาจากสำนักหอสมุดได้จุดประกายที่จะให้งานจดหมายเหตุเกิดขึ้นในมหาวิทยาลัยอย่างต่อเนื่อง การพัฒนาดังกล่าวสามารถนับจากปี พ.ศ. 2522 เป็นต้นมา จนกระทั่งอดีตอธิการบดี รศ.ดร.วิโรจ อิ่มพิทักษ์ ได้เห็นความสำคัญและผลักดันให้ก่อตั้งหอจดหมายเหตุขึ้นในโอกาสที่มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ครบหกทศวรรษ ในปี พ.ศ. 2546 จนเป็นผลสำเร็จในปีถัดมา

พ.ศ. 2522

ผศ. ดรุณา สมบูรณกุล (ผอ. สำนักหอสมุด) อนุมัติให้ นางผ่องพันธ์ รัตนภูษิต ไปประชุมศึกษาดูงานที่ ม.เชียงใหม่ และมีข้อเสนอแนะว่า “หน่วยงานของมหาวิทยาลัยควรจัดตั้งศูนย์เก็บเอกสาร สถานที่ตั้งอาจจะใช้หอสมุดกลางหรือที่อื่นตามความเหมาะสม”

- สำนักหอสมุดเริ่ม “โครงการจดหมายเหตุเกษตรศาสตร์” บรรจุในแผนพัฒนาฯ ระยะที่ 6
- ส่งนางสาวเกื้อกูล วิชชจุฑากุล ไปอบรมหลักสูตร Archive Administration ที่ประเทศอังกฤษ
- จัดนิทรรศการระลึกถึง ศาสตราจารย์หลวงสุวรรณวาจกกสิกิจ ในโอกาสครบ 40 ปี มก.

พ.ศ. 2526

พ.ศ. 2527 - 2529

จัดนิทรรศการรวบรวมผลงานทางวิชาการ สิ่งพิมพ์ และประวัติพัฒนาการของมหาวิทยาลัย โดยมหาวิทยาลัยออกคำสั่งที่ 1614/2529 ขอความร่วมมือให้รวบรวมภาพและเทปบันทึกมอบให้สำนักหอสมุดดำเนินการตลอดไป

2530: รับมอบภาพพระช่วงเกษตรศิลปการ
2532: สัมมนา "จดหมายเกษตรศาสตร์" ในวันสถาปนาครบ 46 ปี
2533: ขออนุมัติจัดตั้งฝ่ายหอจดหมายเหตุ (ได้รับอนุมัติในหลักการ)
2536: นิทรรศการครบ 50 ปี มก. และจัดนิทรรศการประวัติ 3 บูรพาจารย์
2539: นิทรรศการ 100 ปี หลวงสุวรรณวาจกกสิกิจ

พ.ศ. 2530 - 2539

พ.ศ. 2546

อธิการบดี (รศ.ดร. วิโรจ อิ่มพิทักษ์) ดำริให้ดำเนินงานจดหมายเหตุ โดยใช้อาคารหอประชุม มก. (ชั้น 1-3) เป็นที่ทำการ และกองแผนงานได้เสนอโครงการจัดตั้งต่อสภามหาวิทยาลัย

สภามหาวิทยาลัยมีมติให้จัดตั้ง "หอจดหมายเหตุ" เป็นหน่วยงานภายใน มีฐานะเทียบเท่ากอง สังกัดสำนักงานอธิการบดี

19 พ.ค. 2547

การเปลี่ยนแปลง

3 ส.ค. 2549: มหาวิทยาลัยรวมหอประวัติให้เป็นภารกิจในกำกับของหอจดหมายเหตุ
30 เม.ย. 2555: โอนย้ายสังกัดมายัง สำนักหอสมุด มีฐานะเทียบเท่าฝ่าย

ทำไมต้องมีหอจดหมายเหตุ ?

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ได้รับการสถาปนามาตั้งแต่วันที่ 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ 2486 นับเป็นเวลากว่า 60 ปี แต่ยังไม่มีสถานที่จัดเก็บรวบรวมเอกสารสำคัญอันแสดงถึงประวัติและพัฒนาการไว้เป็นส่วนกลาง ทำให้เรื่องราวในอดีตกำลังสูญหาย หอจดหมายเหตุจึงจัดตั้งขึ้นเพื่อทำหน้าที่รวบรวม จัดเก็บ อนุรักษ์ และให้บริการเอกสารที่มีคุณค่า ซึ่งเปรียบเสมือน "บันทึกความทรงจำ" ของมหาวิทยาลัย เพื่อให้บุคลากรและอนุชนรุ่นหลังได้ศึกษาค้นคว้าวิจัย สะท้อนถึงภูมิปัญญาและเรื่องราวของบูรพาจารย์ ถือเป็นการเรียนรู้อย่างรอบด้านเกี่ยวกับตนเองในสังคมไทยและสังคมโลก

จดหมายเหตุและเอกสารสำคัญ

จดหมายเหตุ (Archives)

ตามหลักวิชาการสากล หมายถึง เอกสารต้นฉบับ (Original) ที่สิ้นกระแสการปฏิบัติงานของส่วนราชการหรือสถาบันเอกชน ที่ผ่านการวินิจฉัยว่ามีคุณค่าสมควรเก็บรักษาไว้ตลอดไป เอกสารสำคัญนี้เรียกว่า "เอกสารจดหมายเหตุ" (Archives Materials)
(กรมศิลปากร, 2542)

ความหมายตามพจนานุกรม

เอกสารที่ส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ หรือเอกชน ผลิตขึ้นเพื่อใช้เป็นหลักฐานและเครื่องมือในการปฏิบัติงาน และยังหมายรวมถึงหนังสือบอกข่าวคราวที่เป็นไป รายงานหรือบันทึกเหตุการณ์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น
(พจนานุกรมราชบัณฑิตยสถาน, 2542)