รูปที่ 1 : อาคารหอประชุมมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ หรือ “อาคารจั่วสามมุข”
อาคารหอประชุมมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ หรือที่รู้จักกันในชื่อ “อาคารจั่วสามมุข” อาคารที่ทรงคุณค่าทางสถาปัตยกรรมและศิลปกรรมที่ได้รับการบำรุงรักษาและอนุรักษ์ไว้เป็นอย่างดีกว่า 60 ปี ได้รับรางวัลอนุรักษ์ศิลปสถาปัตยกรรมดีเด่นประจำปี 2561 ประเภทอาคารสถาบันและอาคารสาธารณะ โดยการพิจารณาของสมาคมสถาปนิกสยาม ในพระบรมราชูปถัมภ์
พิธีรับพระราชทานรางวัล
คณะผู้แทนมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ได้เข้ารับพระราชทานรางวัลจากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เมื่อวันที่ 30 เมษายน 2562
รูปที่ 2 : บรรยากาศคณะผู้แทนมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ในพิธีรับพระราชทานรางวัล
ทั้งนี้ คณะผู้แทนมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ประกอบด้วย ดร.ดำรงค์ ศรีพระราม รองอธิการบดีฝ่ายบริหารกิจการภายใน (ผู้แทนอธิการบดี) ผศ.รัชด ชมภูนิช รองอธิการบดีฝ่ายพัฒนาเชิงยุทธศาสตร์และสื่อสารองค์กร ผศ.ฐิติวุฒิ ชัยสวัสดิ์อารีย์ อาจารย์ประจำสาขาวิชาสถาปัตยกรรมศาสตร์ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ (ผู้แทนสถาปนิกผู้ออกแบบอนุรักษ์/ปรับปรุง) ได้เข้ารับพระราชทานรางวัลอนุรักษ์ศิลปสถาปัตยกรรมดีเด่น ประจำปี 2561 จากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ในวันที่ 30 เมษายน 2562 เวลา 9.00 น. ณ อาคารชาแลนเจอร์ 2 ศูนย์แสดงสินค้าและการประชุมอิมแพค เมืองทองธานี
ประวัติอาคารและการบูรณะ
รูปที่ 3 : การบูรณะและซ่อมแซมองค์ประกอบสถาปัตยกรรม
สำหรับประวัติของอาคารหอประชุมมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์นั้น ได้รับการวางศิลาฤกษ์เมื่อวันที่ 18 เมษายน พุทธศักราช 2497 โดยจอมพล ป. พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรีในขณะนั้น สร้างแล้วเสร็จในพุทธศักราช 2500 ผู้ออกแบบได้แก่ นายศิริชัย นฤมิตรเรขการ สถาปนิกกรมโยธาธิการและผังเมือง เพื่อใช้เป็นสถานที่รับพระราชทานปริญญาบัตรตั้งแต่พุทธศักราช 2500 – 2519 ต่อมามีการต่อเติมอาคารบริเวณพื้นที่ทางเดินข้างส่วนหอประชุมเพื่อใช้เป็นพื้นที่พักคอยและจัดเลี้ยงระหว่างพักการแสดง
หลังจากนั้นในพุทธศักราช 2555 – 2556 มีการบูรณะซ่อมแซมอาคารตามหลักวิชาการอย่างเคร่งครัด แบ่งการดำเนินการออกเป็น 2 ส่วนหลัก ได้แก่ การบูรณะศิลปกรรมลายปูนปั้นประดับหลังคา และการซ่อมแซมและปรับปรุงองค์ประกอบสถาปัตยกรรมที่ชำรุดเสียหายให้เหมาะสมกับการใช้งานโดยไม่ส่งผลกระทบต่อรูปแบบศิลปกรรมและสถาปัตยกรรมดั้งเดิม ประกอบด้วย การซ่อมแซมหลังคาและมุงกระเบื้องใหม่ การซ่อมแซมและตกแต่งพื้นที่ภายในอาคารทั้งหมด และเปลี่ยนระบบปรับอากาศให้มีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ยังมีการปรับปรุงภูมิสถาปัตยกรรมโดยรอบอาคารให้เหมาะสมกับการใช้งานอีกด้วย
รายละเอียดทางสถาปัตยกรรม
รูปที่ 4 : รูปแบบสถาปัตยกรรมแบบไทยประเพณีประยุกต์
อาคารหอประชุมมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก เสาเข็มซุงไม้เนื้อแข็งยาว 17 เมตร อาคารกว้าง 59.40 เมตร ยาว 64.55 เมตร และสูง 24 เมตร รูปแบบสถาปัตยกรรมแบบไทยประเพณีประยุกต์ผสมผสานลักษณะของสถาปัตยกรรมตะวันตกแนวนีโอ-คลาสสิค ในยุคหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครองระหว่างพุทธศักราช 2475 – 2500 ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่มีการเปลี่ยนแปลงของบ้านเมืองและการพัฒนาประเทศสู่ความทันสมัย อาคารมีความเรียบง่าย ตรงไปตรงมา เน้นประโยชน์ใช้สอย มีลักษณะสมมาตร มีทางเข้าออก 3 ด้าน
พื้นที่ชั้น 1
พื้นที่รองรับกิจกรรมกึ่งสาธารณะ ประกอบด้วยห้องประชุมใหญ่ 500 ที่นั่ง ห้องนิทรรศการหมุนเวียนหอประวัติ และห้องรับรองขนาดเล็ก 2 ห้อง
พื้นที่ชั้น 2
ประกอบด้วยห้องประชุม ห้องพิธีการ ห้องจัดเลี้ยง และทางเข้าบริเวณชั้นลอยของห้องประชุมใหญ่ชั้น 1
พื้นที่ชั้น 3
พื้นที่รับรองพระบรมวงศานุวงศ์และเจ้านายชั้นสูง ประกอบด้วย ห้องที่ประทับ 2 ห้อง และห้องรับรองผู้ติดตามส่วนพระองค์ 2 ห้อง